To narz?dzie jest systematycznym zestawieniem najcz??ciej u?ywanych poleceń wiersza poleceń w systemie operacyjnym Linux, obejmuj?cym zarz?dzanie plikami, operacje na katalogach, kontrol? uprawnień i inne podstawowe funkcje. Dzi?ki klasyfikacji i zwi?z?ym przyk?adom pomaga u?ytkownikom szybko opanowa? wydajne dzia?anie ?rodowiska wiersza poleceń.
Operacje na plikach： W tym tworzenie, kopiowanie, przenoszenie, usuwanie i inne podstawowe polecenia zarz?dzania plikami.
Zarz?dzanie katalogami： Zapewnia przechodzenie przez katalogi, prze??czanie, statystyki i inne praktyczne wskazówki dotycz?ce obs?ugi.
Ustawianie uprawnień： Szczegó?owe wyja?nienie uprawnień u?ytkownika i metod modyfikacji atrybutów plików.
Narz?dzie to wykorzystuje znormalizowan? terminologi?, aby zapewni?, ?e u?ytkownicy z ró?nych ?rodowisk j?zykowych mog? zrozumie? polecenia i scenariusze, w których s? one u?ywane.
| Kod polecenia | Uwagi |
|---|---|
| arch | Pokazuje architektur? procesora komputera (1) |
| uname -m | Wy?wietla architektur? procesora komputera (2) |
| uname -r | Wy?wietla u?ywan? wersj? j?dra |
| dmidecode -q | Wy?wietla sprz?towe komponenty systemu -(SMBIOS / DMI) |
| hdparm -i /dev/hda | Wy?wietla charakterystyk? architektoniczn? dysku |
| hdparm -tT /dev/sda | Wykonanie testowej operacji odczytu na dysku |
| cat /proc/cpuinfo | Wy?wietlanie informacji o procesorze |
| cat /proc/interrupts | Wy?wietlanie przerwań |
| cat /proc/meminfo | Weryfikacja wykorzystania pami?ci |
| cat /proc/swaps | Pokazuje, które swapy s? u?ywane |
| cat /proc/version | Wy?wietlanie wersji j?dra |
| cat /proc/net/dev | Wy?wietlanie kart sieciowych i statystyk |
| cat /proc/mounts | Pokazuje za?adowane systemy plików |
| lspci -tv | Lista urz?dzeń PCI |
| lsusb -tv | Wy?wietlanie urz?dzeń USB |
| date | Poka? dat? systemow? |
| cal 2007 | Poka? kalendarz 2007 |
| date 041217002007.00 | Ustawianie daty i godziny - Miesi?c Dzień Godzina Minuta Rok. Sekundy |
| clock -w | Zapisywanie zmian czasu w BIOS-ie |
| Kod polecenia | Obja?nienie |
|---|---|
| shutdown -h now | Zamknij system |
| init 0 | Wy??czenie systemu |
| telinit 0 | Zamykanie systemu |
| shutdown -h hours:minutes & | Wy??cza system o zaplanowanej godzinie |
| shutdown -c | Anulowanie zaplanowanego zamkni?cia systemu |
| shutdown -r now | Ponowne uruchomienie |
| reboot | Ponowne uruchomienie |
| logout | Wylogowanie |
| Kod polecenia | Komentarz Opis |
|---|---|
| cd /home | Enter'/ home' katalog' |
| cd .. | Powrót do poprzedniego katalogu |
| cd ../.. | Powrót do dwóch poprzednich katalogów |
| cd | Dost?p do osobistego katalogu g?ównego |
| cd ~user1 | Przej?cie do osobistego katalogu g?ównego |
| cd - | Powrót do ostatniego katalogu |
| pwd | Poka? ?cie?k? robocz? |
| ls | Wy?wietlanie plików w katalogu |
| ls -F | Wy?wietlanie plików w katalogu |
| ls -l | Wy?wietlanie szczegó?ów plików i katalogów |
| ls -a | Wy?wietlanie ukrytych plików |
| ls *[0-9]* | Wy?wietlanie nazw plików i katalogów zawieraj?cych liczby |
| tree | Wy?wietlanie struktury drzewa plików i katalogów pocz?wszy od katalogu g?ównego |
| lstree | Wy?wietlanie struktury drzewa plików i katalogów pocz?wszy od katalogu g?ównego |
| mkdir dir1 | Tworzenie katalogu o nazwie'dir1' katalog' |
| mkdir dir1 dir2 | Tworzy dwa katalogi jednocze?nie |
| mkdir -p /tmp/dir1/dir2 | Tworzenie drzewa katalogów |
| rm -f file1 | Usuwanie pliku o nazwie'file1' plik' |
| rmdir dir1 | Usuwa katalog o nazwie'dir1' katalog' |
| rm -rf dir1 | Usuni?cie katalogu o nazwie'dir1' i usuń jego zawarto?? w tym samym czasie |
| rm -rf dir1 dir2 | Usuwanie dwóch katalogów i ich zawarto?ci w tym samym czasie |
| mv dir1 new_dir | Zmiana nazwy/przeniesienie katalogu |
| cp file1 file2 | Kopiowanie pliku |
| cp dir0/g' example.txt | Zast?pienie wielu zer pojedynczym zerem |
| cat -n file1 | Oznacza liczb? wierszy w pliku |
| cat example.txt | awk 'NR%2==1' | Usuwanie wszystkich parzystych wierszy w pliku example.txt |
| echo a b c | awk '{print $1}' | Wy?wietlanie pierwszej kolumny wiersza |
| echo a b c | awk '{print $1,$3}' | Wy?wietlanie pierwszej i trzeciej kolumny wiersza |
| paste file1 file2 | Scalanie zawarto?ci dwóch plików lub dwóch kolumn |
| paste -d '+' file1 file2 | Scalanie zawarto?ci dwóch plików lub dwóch kolumn za pomoc? a"+" Sortuj zawarto?? |
| sort file1 file2 | Sortowanie zawarto?ci dwóch plików |
| sort file1 file2 | uniq | Wyjmij po??czenie dwóch plików( Zachowaj tylko jedn? kopi? zduplikowanych wierszy) |
| sort file1 file2 | uniq -u | Usuń przeci?cie i pozostaw reszt? wierszy. |
| sort file1 file2 | uniq -d | Usuń przeci?cie dwóch plików( Pozostaw tylko pliki, które istniej? w obu plikach.) |
| comm -1 file1 file2 | Porównaj zawarto?? dwóch plików i usuń tylko'file1' Usuń tylko zawarto?? pliku, który znajduje si? w pliku. |
| comm -2 file1 file2 | Porównaj zawarto?? dwóch plików i usuń tylko'file2' Zawart? zawarto?? |
| comm -3 file1 file2 | Porównanie zawarto?ci dwóch plików usuwa tylko te cz??ci, które s? wspólne dla obu plików. |
| Kod polecenia | Obja?nienie |
|---|---|
| dos2unix filedos.txt fileunix.txt | Konwertuje format pliku tekstowego z MSDOS na UNIX. |
| unix2dos fileunix.txt filedos.txt | Konwertuje plik tekstowy z systemu UNIX do systemu MSDOS. |
| recode ..HTML < page.txt > page.html | Konwertuje plik tekstowy na html |
| recode -l | more | Poka? wszystkie dozwolone formaty konwersji |
| Kod polecenia | Wyja?nienie komentarzy |
|---|---|
| badblocks -v /dev/hda1 | Sprawd? uszkodzone bloki na dysku hda1 |
| fsck /dev/hda1 | Naprawa/sprawdzenie integralno?ci systemu plików linux na dysku hda1 |
| fsck.ext2 /dev/hda1 | Naprawa/sprawdzenie integralno?ci systemu plików ext2 na dysku hda1 |
| e2fsck /dev/hda1 | Naprawa/sprawdzenie integralno?ci systemu plików ext2 na dysku hda1 |
| e2fsck -j /dev/hda1 | Naprawa/sprawdzenie integralno?ci systemu plików ext3 na dysku hda1 |
| fsck.ext3 /dev/hda1 | Naprawa/sprawdzenie integralno?ci systemu plików ext3 na dysku hda1 |
| fsck.vfat /dev/hda1 | Naprawa/sprawdzenie integralno?ci systemu plików fat na dysku hda1 |
| fsck.msdos /dev/hda1 | Naprawa/sprawdzenie integralno?ci systemu plików dos na dysku hda1 |
| dosfsck /dev/hda1 | Napraw/sprawd? integralno?? systemu plików dos na dysku hda1 |
| Kod polecenia | Uwagi |
|---|---|
| mkfs /dev/hda1 | Utwórz system plików na partycji hda1 |
| mke2fs /dev/hda1 | Utwórz system plików linux ext2 na partycji hda1 |
| mke2fs -j /dev/hda1 | Utwórz system plików linux ext3 na partycji hda1( logowanie) system plików na hda1 |
| mkfs -t vfat 32 -F /dev/hda1 | Tworzenie systemu plików FAT32 |
| fdformat -n /dev/fd0 | Formatowanie dyskietki |
| mkswap /dev/hda3 | Tworzenie systemu plików swap |
| Kod polecenia | Obja?nienie |
|---|---|
| mkswap /dev/hda3 | Utwórz system plików wymiany |
| swapon /dev/hda3 | W??cza nowy system plików wymiany |
| swapon /dev/hda2 /dev/hdb3 | W??czenie dwóch partycji wymiany |
| Kod polecenia | Uwaga Obja?nienie |
|---|---|
| dump -0aj -f /tmp/home0.bak /home | Tworzy'/home' pe?n? kopi? zapasow? katalogu |
| dump -1aj -f /tmp/home0.bak /home | Tworzy interaktywn? kopi? zapasow?'/home' interaktywn? kopi? zapasow? katalogu |
| restore -if /tmp/home0.bak | Przywracanie interaktywnej kopii zapasowej |
| rsync -rogpav --delete /home /tmp | Synchronizacja obu katalogów |
| rsync -rogpav -e ssh --delete /home ip_address:/tmp | rsync przez kana? SSH |
| rsync -az -e ssh --delete ip_addr:/home/public /home/local | Synchronizacja katalogu zdalnego z katalogiem lokalnym przez ssh i kompresj? |
| rsync -az -e ssh --delete /home/local ip_addr:/home/public | Synchronizacja katalogu lokalnego z katalogiem zdalnym przez ssh i kompresj? |
| dd bs=1M if=/dev/hda | gzip | ssh user@ip_addr 'dd of=hda.gz' | Tworzenie kopii zapasowej dysku lokalnego na zdalnym ho?cie przez ssh |
| dd if=/dev/sda of=/tmp/file1 | Tworzenie kopii zapasowej zawarto?ci dysku do pliku |
| tar -Puf backup.tar /home/user | Wykonywanie interaktywnej kopii zapasowej'/home/user' katalogu interaktywnie |
| ( cd /tmp/local/ && tar c . ) | ssh -C user@ip_addr 'cd /home/share/ && tar x -p' | Kopiowanie zawarto?ci katalogu do katalogu zdalnego przez ssh |
| ( tar c /home ) | ssh -C user@ip_addr 'cd /home/backup-home && tar x -p' | Kopiowanie katalogu lokalnego do katalogu zdalnego przez ssh |
| tar cf - . | (cd /tmp/backup ; tar xf - ) | Lokalne kopiowanie katalogu do innej lokalizacji z zachowaniem uprawnień i ??czy. |
| find /home/user1 -name '*.txt' | xargs cp -av --target-directory=/home/backup/ --parents | Znajd? i skopiuj wszystkie pliki kończ?ce si? na'.txt' do innego katalogu |
| find /var/log -name '*.log' | tar cv --files-from=- | bzip2 > log.tar.bz2 | Znajd? wszystkie pliki kończ?ce si? na'.log' i utwórz pakiet bzip. |
| dd if=/dev/hda of=/dev/fd0 bs=512 count=1 | Wykonanie kopii zawarto?ci MBR(Master Boot Record) na dyskietk? |
| dd if=/dev/fd0 of=/dev/hda bs=512 count=1 | Przywrócenie zawarto?ci MBR z kopii zapasowej zapisanej na dyskietce. |
| Kod polecenia | Uwaga Obja?nienie |
|---|---|
| cdrecord -v gracetime=2 dev=/dev/cdrom -eject blank=fast -force | Opró?nia zawarto?? p?yty wielokrotnego zapisu |
| mkisofs /dev/cdrom > cd.iso | Tworzy obraz iso p?yty na dysku. |
| mkisofs /dev/cdrom | gzip > cd_iso.gz | Tworzy skompresowany obraz iso p?yty na dysku. |
| mkisofs -J -allow-leading-dots -R -V "Label CD" -iso-level 4 -o ./cd.iso data_cd | Tworzy obraz iso katalogu. |
| cdrecord -v dev=/dev/cdrom cd.iso | Nagrywanie pliku obrazu ISO |
| gzip -dc cd_iso.gz | cdrecord dev=/dev/cdrom - | Nagrywanie skompresowanego pliku obrazu ISO |
| mount -o loop cd.iso /mnt/iso | Montowanie pliku obrazu ISO |
| cd-paranoia -B | Wyodr?bnianie ?cie?ek audio z p?yty CD do pliku wav |
| cd-paranoia -- "-3" | Wyodr?bnianie ?cie?ek z p?yty CD do pliku wav (parametr -3) |
| cdrecord --scanbus | Skanowanie magistrali w celu identyfikacji kana?ów scsi |
| dd if=/dev/hdc | md5sum | Weryfikacja kodowania md5sum urz?dzenia, np. p?yty CD |
| Kod polecenia | Uwagi |
|---|---|
| dhclient eth0 | W??cza urz?dzenie sieciowe 'eth0' w trybie dhcp. |
| ethtool eth0 | Wy?wietla statystyki ruchu dla karty sieciowej 'eth0'. |
| host www.example.com | Znajd? nazwy hostów, aby rozwi?za? nazwy i adresy IP oraz serwery lustrzane |
| hostname | Wy?wietlanie nazw hostów |
| ifconfig eth0 | Wy?wietlanie konfiguracji karty Ethernet |
| ifconfig eth0 192.168.1.1 netmask 255.255.255.0 | Kontrolowanie adresów IP |
| ifconfig eth0 promisc | Ustawienie "eth0" na tryb promiscuous w celu sniffowania pakietów |
| ifdown eth0 | Wy??czanie urz?dzenia sieciowego "eth0 |
| ifup eth0 | W??czanie urz?dzenia sieciowego "eth0 |
| ip link show | Wy?wietlanie stanu po??czenia wszystkich urz?dzeń sieciowych |
| iwconfig eth1 | Wy?wietlanie konfiguracji karty sieci bezprzewodowej |
| iwlist scan | Wy?wietlanie sieci bezprzewodowych |
| mii-tool eth0 | Wy?wietlanie stanu po??czenia urz?dzenia "eth0 |
| netstat -tup | Wy?wietlanie wszystkich w??czonych po??czeń sieciowych i ich identyfikatorów PID |
| netstat -tup1 | Poka? wszystkie nas?uchuj?ce us?ugi sieciowe w systemie i ich PID. |
| netstat -rn | Wy?wietla tablic? routingu, podobnie jak polecenie "route -n". |
| nslookup www.example.com | Znajdowanie nazw hostów w celu rozwi?zywania nazw i adresów IP oraz serwerów lustrzanych |
| route -n | Poka? tablic? routingu |
| route add -net 0/0 gw IP Gateway | Kontrolowanie predefiniowanych bram |
| route add -net 192.168.0.0 netmask 255.255.0.0 gw 192.168.1.1 | Kontroluje trasy statyczne do sieci "192.168.0.0/16". |
| route del 0/0 gw IP gateway | Usuwanie tras statycznych |
| echo “1”> /proc/sys/net/ipv4/ip_foward | Aktywacja przekierowania IP |
| tcpdump tcp port 80 | Poka? wszystkie p?tle HTTP |
| whois www.example.com | Wyszukiwanie w bazie danych Whois |
| Kod polecenia | Uwaga Obja?nienie |
|---|---|
| mount -t smbfs -o username=user,password=pass | Zamontuj udzia? sieciowy Windows |
| nbtscan ip addr | rozpoznawanie nazw netbios |
| nmblookup -A ip addr | rozdzielczo?? nazw netbios |
| smbclient -L ip addr/hostname | Poka? zdalny udzia? hosta windows |
| smbget -Rr smb: | Pobieranie plików z hosta windows przez smb jak wget. |
| Kod polecenia | Obja?nienie |
|---|---|
| iptables -t filter -L | Wy?wietla wszystkie linki w tabeli filtrów |
| iptables -t nae -L | Wy?wietla wszystkie linki w tabeli nat |
| iptables -t filter -F | Czy?ci wszystkie regu?y oparte na tabeli filtrów |
| iptables -t nat -F | Czy?ci wszystkie regu?y oparte na tabeli nat |
| iptables -t filter -X | Usuwa wszystkie ??cza utworzone przez u?ytkownika |
| iptables -t filter -A INPUT -p tcp --dport telnet -j ACCEPT | Zezwól na dost?p telnet |
| iptables -t filter -A OUTPUT -p tcp --dport telnet -j DROP | Blokuj dost?p telnet |
| iptables -t filter -A FORWARD -p tcp --dport pop3 -j ACCEPT | Zezwalanie na przekazywanie po??czeń POP3 na ??czach |
| iptables -t filter -A INPUT -j LOG --log-prefix | Rejestruje wszystkie pakiety zablokowane na ??czu |
| iptables -t nat -A POSTROUTING -o eth0 -j MASQUERADE | Skonfigurowanie PAT (Port Address Translation) do maskowania pakietów wychodz?cych na eth0 |
| iptables -t nat -A POSTROUTING -d 192.168.0.1 -p tcp -m tcp --dport 22-j DNAT --to-destination 10.0.0.2:22 | Przekierowywanie pakietów przeznaczonych dla jednego adresu hosta do innych hostów |
| Kod polecenia | Uwagi |
|---|---|
| free -m | Wy?wietlenie stanu pami?ci RAM w megabajtach |
| kill -9 process id | Wymu? zamkni?cie i zakończenie procesu |
| kill -1 process id | Wymuszenie prze?adowania konfiguracji procesu |
| last reboot | Poka? histori? restartów |
| lsmod | Wy?wietlanie statusu modu?ów j?dra |
| lsof -p process id | Wy?wietlenie listy plików otwartych przez proces |
| lsof /home/user1 | Lista otwartych plików w podanych ?cie?kach systemowych |
| ps -eafw | Lista zadań linuksowych |
| ps -e -o pid,args --forest | Lista zadań linuksowych w sposób hierarchiczny. |
| pstress | Wy?wietlanie procesów w widoku drzewa |
| smartctl -A /dev/hda | Monitorowanie niezawodno?ci dysku twardego poprzez w??czenie SMART. |
| smartctl -i /dev/hda | Sprawdza, czy SMART jest w??czony dla urz?dzenia dysku twardego. |
| strace -c ls >/dev/null | Lista wywo?ań systemowych wykonanych i odebranych przez proces |
| strace -f -e open ls >/dev/null | Lista wywo?ań bibliotek |
| tail /var/log/dmesg | Wy?wietlanie zdarzeń wewn?trznych podczas uruchamiania j?dra |
| tail /val/log/messages | Wy?wietlanie zdarzeń systemowych |
| top | Lista zadań linuksowych wykorzystuj?cych najwi?cej zasobów procesora |
| watch -nl ‘cat /proc/interrupts’ | Lista przerwań w czasie rzeczywistym |
| Kod polecenia | Uwagi |
|---|---|
| alias hh='history' | Ustawienie aliasu dla historii poleceń. |
| apropos ...keyword | Utwórz list? poleceń ze s?owami kluczowymi programu, szczególnie przydatne, je?li wiesz tylko, co robi program i nie pami?tasz poleceń. |
| chsh | Zmiana poleceń pow?oki |
| chsh --list-shells | Dobre polecenie do sprawdzenia, czy musisz po??czy? si? zdalnie z innym komputerem. |
| gpg -c filel | Szyfrowanie pliku za pomoc? GNU Privacy Guard |
| gpg filel.gpg | Odszyfrowanie pliku za pomoc? GNU Privacy Guard. |